کارگاه ها و کلاس ها > اعتقادی و اخلاقی > زندگی با امام عصر علیه السلام - بخش شانزدهم (جلسه ی 301 تا 320)

زندگی با امام عصر علیه السلام / بخش شانزدهم
جلسه ی سیصد و نه - تاریخ: 1405/4/30

دانلود فایل صوتی
قسمت اول		   00 دقیقه مباحث مطرح شده: متاسفانه، فایل صوتی این بخش جلسه موجود نیست؛ اما خلاصه ای از آن چه مطرح شده است از این قرار است:
• عنوان جدید در بخش تذکرات جلسه: گفتن کلمه ی استرجاع و خواندن برخی ادعیه در هنگام مصیبت.
• در مجموعه جلساتی مانند امام حسین علیه السلام، استثنای عالم وجود و برخی جلسات دیگر، در موضوع احوالات محتضر و برخی احکام مربوط به غسل میت، کفن کردن و دفن میت، مطالبی را بیان کرده‌ایم؛ هدف از بیان این نکات چند چیز است:
• 1) دانستن دستورات الهی و آشنایی با شریعت خاتم الانبیاء صلی الله علیه و آله و سلم در این موضوع؛ ما باید دستورات حق متعال را بلد باشیم. صرف علم به دستورات دین، به قصد دانستن و شناختن علوم تبیین شده توسط قرآن کریم و اهل‌بیت علیهم‌السلام، ارزشمند است. آشنایی با شریعت خاتم‌الانبیاء خودش یک فضل است و با اطلاعات زرد فرق می‌کند.
• 2) آمادگی و سرگردان نشدن در هنگام مواجهه با مرگ و مصیبت عزیزان؛ گاهی با این شرایط مواجه می‌شویم. در لحظات مصیبت نباید دست و پایمان را گم کنیم و از کارهایی که برای میت مهم یا واجب است، غافل شویم. باید بدانیم برای میت چه کارهایی لازم است تا انجام دهیم؛ از غسل و کفن گرفته تا دفن و سایر احکام و مستحبات مربوط به آن.
ش ۳) اندیشیدن به تمهیدات لازم برای آینده؛ اگر این دستورات را بدانیم، برای آینده خودمان تمهیداتی می‌اندیشیم. مثلاً در آن جلسات از تعداد و نوع قطعات کفن بانوان و آقایان صحبت شد. وقتی قطعات کفن را بیان کرده‌اند، می‌توانیم آن ها را برای خود تهیه کنیم. اگر مستحباتی را که گفته شده بدانیم، آن‌ها را آماده می‌کنیم و به فرزندانمان یا به کسانی که تسلط دارند می‌گوییم در زمان فوتمان آن کار ها را برایمان انجام دهند.
• 4) ذکر مرگ و توجه به دنیای آخرت؛ هر شکلی از توجه به امور دین و توجه به عبور از این دنیا و وارد شدن به دنیای بعد، درس‌آموز و تذکر‌دهنده است. ذکر موت یکی از اذکار توصیه شده است. ذکر موت، وابستگی‌های قلبی و حتی عملی ما را نسبت به دنیا کاهش می‌دهد .یکی از موانع رشد معنوی ما، وابستگی به دنیاست. یکی از عواملی که مانع پرواز معنوی انسان می‌شود، همین گره‌های دنیوی است که به دست و پای ما بسته شده است. تعلقات، انسان را به دنیا وابسته می‌کند. گاهی انسان حتی در معرض مرگ قرار می‌گیرد، ولی متذکر نمی‌شود. اینکه چرا اینگونه می شود، بحث توحیدی ای دارد که در جای خود مطرح است.
• آیات ۱۵۵ و ۱۵۶ سوره مبارکه بقره را در قرآن خود هایلایت کنید: «وَلَنَبْلُوَنَّکُمْ بِشَیْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِنَ الْأَمْوَالِ وَالْأَنْفُسِ وَالثَّمَرَاتِ وَبَشِّرِ الصَّابِرِینَ ۝ الَّذِینَ إِذَا أَصَابَتْهُمْ مُصِیبَةٌ قَالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَیْهِ رَاجِعُونَ» به یقین همه ی شما را با اموری همچون ترس، گرسنگی، کاهش در مال‌ها و جان‌ها و میوه‌ها آزمایش می‌کنیم؛ و بشارت ده به صابران؛ همان کسانی که هرگاه مصیبتی به ایشان می‌رسد، می‌گویند: إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَیْهِ رَاجِعُونَ.
• در موقع مصیبت، شاید توبه‌کننده‌ای بازگردد، گناهکاری دل از معصیت بکند، پندگیرنده‌ای پند گیرد و بازدارنده‌ای راه نافرمانی را بازدارد. این مصیبت‌ها و آزمون‌ها می‌توانند باعث شوند انسان متوجه خودش و خداوند شود.
• وقتی کسی دچار مصیبت می‌شود، گفتن «إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَیْهِ رَاجِعُونَ» اهمیت دارد. در کتاب ثواب الاعمال و عقاب الاعمال از شیخ صدوق آمده است که هنگامی که کسی دچار مصیبت می‌شود، خداوند به قلب مؤمن می‌اندازد که بگوید: إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَیْهِ رَاجِعُونَ، و در این حال: وجبت علیه الجنه.
• اگر دنبال این باشیم که خدا چه دوست دارد و آن چیزی را که خداوند از ما می‌خواهد و به آن راضی است انجام دهیم، خدای عزیز مقتدر خودش امور ما را تنظیم می‌کند.؛ دیگر دنبال چه می‌گردیم؟ دختر نوجوان ما، پسر نوجوان ما، دنبال چه می گردد؟ عزت می‌خواهد؟ پول می‌خواهد؟ محبوبیت می‌خواهد؟ اگر آنچه خدا فرموده انجام دهد، خدا خودش امور او را تنظیم می‌کند. ما اگر حواسمان به این باشد که خدا را راضی کنیم، خدا به ما عزت می‌دهد، رزق می‌دهد و زندگی عالی و با آرامش می‌دهد. چقدر ما همت می کنیم  این مطالب را به فرزندان و بقیه ی عزیزانمان بگوییم؟
• در مستدرک الوسائل آمده است: هرکس مصیبتی ببیند، سپس صبر کند و آن را به حساب خدا بگذارد؛ یعنی تقدیر خدا این بوده که من باشم و مصیبت عزیزم را ببینم؛ خدا امورات او را تنظیم می کند.
•  معنای« إِنَّا لِلَّهِ» این نیست که ما «از خدا» هستیم؛ بلکه یعنی ما برای خدا هستیم و مملوک خدا هستیم، «وَ إِنَّا إِلَیْهِ رَاجِعُونَ» یعنی به سوی او بازمی‌گردیم. ما در محضر خداوند قرار خواهیم گرفت در پیشگاه او حسابرسی می‌شویم و پاسخگوی اعمال خود خواهیم بود و مورد پاداش و عقاب قرار می‌گیریم؛ پس باید دل خود را طوری تربیت کنیم که در برابر مصیبت، به جای اعتراض به خداوند، به او توجه کنیم.
• امام باقر علیه‌السلام می‌فرمایند:
• مَا مِنْ عَبْدٍ یُصَابُ بِمُصِیبَةٍ فَیَسْتَرْجِعُ عِنْدَ ذِکْرِهِ الْمُصِیبَةَ وَیَصْبِرُ حِینَ تَفْجَأُهُ إِلَّا غَفَرَ اللَّهُ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ، وَکُلَّمَا ذَکَرَ مُصِیبَتَهُ فَاسْتَرْجَعَ عِنْدَ ذِکْرِ الْمُصِیبَةِ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ کُلَّ ذَنْبٍ اکْتَسَبَ فِیمَا بَیْنَهُمَا.
• هر مؤمنی که عزیز خود را از دست بدهد، ولی صبور و شکیبا باشد و به یاد عزیز از دست‌رفته‌اش بگوید: إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَیْهِ رَاجِعُونَ خداوند گناهان گذشته او را می‌آمرزد؛ و هرگاه که یاد مصیبتی بیفتد و استرجاع کند، خداوند تمام گناهانی را که او در این فاصله مرتکب شده است، می‌بخشد.
• قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ عَلَيْهِ السَّلَامُ: مَنْ صَبَرَ وَاسْتَرْجَعَ وَحَمِدَ اللَّهَ عِنْدَ الْمُصِيبَةِ، فَقَدْ رَضِيَ بِمَا صَنَعَ اللَّهُ، وَوَقَعَ أَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ، وَمَنْ لَمْ يَفْعَلْ ذَلِكَ جَرَى عَلَيْهِ الْقَضَاءُ وَهُوَ ذَمِيمٌ، وَأَحْبَطَ اللَّهُ أَجْرَهُ. امام باقر علیه‌السلام فرمودند: «هر کس در هنگام مصیبت صبر کند، استرجاع نماید [بگوید: إِنّا لِلّهِ وَإِنّا إِلَیْهِ راجِعُونَ] و خداوند را حمد و سپاس گوید، به‌راستی که به آنچه خداوند انجام داده، راضی شده است و پاداش او بر عهده خداست؛ و هر کس چنین نکند، قضا و تقدیر الهی بر او جاری خواهد شد، در حالی که مورد نکوهش است، و خداوند پاداش او را تباه خواهد کرد.».
• رضایت به تقدیر خداوند بسیار مهم است. خداوند هر کس را به شکلی امتحان می ‌کند؛ یکی را با داغدار شدن به خاطر فرزندش، دیگری را با همسرش، یکی را با  تاخیر در ازدواجش، دیگری را با فقر و یکی را با کم شدن مالش. ما باید صبر کنیم.
ر حضرت فرمودند: اگر تو راضی باشی، خودت ثواب می‌بری؛ و اگر راضی نباشی، تقدیری که رخ داده که برنمی‌گردد! پس اجری که می توانستی داشته باشی از دست داده ای و ذمیم (مورد نکوهش) هستی.
• از دست دادن فرزندی که هنوز به دنیا نیامده، بسیار سخت است و فقط یک خانم دیگر که چنین شرایطی را تجربه کرده باشد، می‌تواند این درد را درک کند؛ اما باید دل را به گونه‌ای تربیت کرده باشیم که بگوییم: خدایا، به هر دلیلی برای من این‌طور مقدر کرده‌ای، من از تو و اراده ی تو راضی هستم؛ چون تو هرچه برای مؤمن تقدیر می‌کنی، حتماً خیر اوست.
• سه دسته صبر داریم: 1) صبر بر مصیبت؛ 2)  صبر بر معصیت؛ 3) صبر بر طاعت.
• صبر بر معصیت یعنی شرایط گناه فراهم شود، اما انسان برای جلب رضایت خداوند دست به معصیت نزند.
• امام صادق علیه‌السلام می‌فرمایند: مَنْ ذَکَرَ مُصِیبَةً وَلَوْ بَعْدَ حِینٍ فَقَالَ: إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَیْهِ رَاجِعُونَ، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ، اللَّهُمَّ أْجُرْنِی عَلَى مُصِیبَتِی وَأَخْلِفْ عَلَیَّ أَفْضَلَ مِنْهَا، کَانَ لَهُ مِنَ الْأَجْرِ مِثْلُ مَا کَانَ عِنْدَ أَوَّلِ صَدْمَةٍ. هرکس مصیبت خود را، هرچند پس از گذشت زمانی، به یاد آورد و بگوید: إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَیْهِ رَاجِعُونَ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ اللَّهُمَّ أْجُرْنِی عَلَى مُصِیبَتِی وَأَخْلِفْ عَلَیَّ أَفْضَلَ مِنْهَا، برای او همان اجری است که پس از حمد خداوند متعال در همان زمان رخ دادن مصیبت حاصل شده باشد (تفسیر اهل‌بیت علیهم‌السلام، ج ۱، ص ۷۴۶؛ وسائل الشیعه، ج ۳، ص ۲۴۹؛ نورالثقلین؛ البرهان)؛ ترجمه ی ای دعا: همه از خداییم و به سوی او بازمی‌گردیم و حمد و سپاس مخصوص خداوند، پروردگار جهانیان است. خدایا، مرا به خاطر مصیبتم پاداش ده و چیزی بهتر از آن را جایگزین آن برای من قرار ده.
• اگر بر اساس نظام توحیدی تربیت شویم، توصیفمان از اتفاقات عوض می‌شود.هر وقت از کسی تلخی دیدی، آن را به حساب فامیل و خانواده‌اش نگذاریم. نگوییم، تقصسر پدربزرگش است؛ همه ی این خانواده همین‌طور هستند. هر اتفاق را به عنوان یک آزمون ببینیم و پای خدا بنویسیم. آن را پای آزمون خودت بگذاریم و بگوییم، إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَیْهِ رَاجِعُونَ.
• در صبر در شرایط سخت اقتصادی، نباید دائماً به همسرمان بگوییم، شرایط این‌طور است، مرغ نداریم، گوشت نداریم، این را نداریم! او را شرمنده نکنیم بلکه تا جایی که ممکن است با صبر و تدبیر رفتار کنیم و با خود بگوییم این هم آزمون خداست. در شرایط سخت اقتصادی نیز باید به خدا توجه داشته باشیم.
• پس باید صبر کنیم: صبر بر مصیبت، صبر بر معصیت و صبر بر طاعت. در مصیبت گریه کردن اشکالی ندارد، ناراحت شدن طبیعی است، اما نباید در قلبمان از خداوند ناراضی باشیم. 
             
دانلود فایل صوتی
قسمت دوم		   00 دقیقه مباحث مطرح شده: ....