جلسه ی اول - تاریخ: 1392/9/6** دانلود فایل صوتی 30 دقیقه مباحث مطرح شده: • چه می شود برخی بچه هایی که در خانواده های مذهبی رشد می کنند و معمولاً در مدارس مُسمّی به مذهبی تحصیل می کنند، وقتی به پایان دوره ی دبیرستان نزدیک می شوند و وقتی از دبیرستان فارغ التحصیل می شوند در بعضی باور هایی که به آن ها منتقل شده سست یا لااقل مشکوک می شوند؟ • سوالاتی مطرح و مقداری به پاسخ آن پرداخته شد. • ۱- آیا موضوع مورد نظر در مباحث مطرح شده با فرزند، در محیطِ خانه و مدرسه بوده است؟ • ۲- آیا مدرسه برای تحکیم حجاب برنامه ای داشته است؟ • ۳- آیا به مبانی فکری نماز و حجاب توجه کافی شده است یا ما به نتیجه ی بدون مبانی پرداخته ایم؟ • ۴- آیا همنشین موثر هست؟ آیا ما به شکل لازم به اهمیت همنشین در آسیب رسانی های تربیتی باور داریم؟ • حجاب یک عمل احکامی نیست، باور داشتن حجاب یک فرهنگ را به همراه دارد و این فرهنگ قابل توضیح است. • نماز یکی از جلوه های مهمی است که نشان می دهد آموزش های شناختی ما چقدر کار کرده است.
جلسه ی دوم - تاریخ: 1392/9/13** دانلود فایل صوتی 77 دقیقه مباحث مطرح شده: • در ابتدا شکستهای تربیتی ریشه یابی شده و این موضوع که «چرا گاهی روند انتقال ارزشها به فرزندان در خانوادهها و مدارس مذهبی، با شکست مواجه میشود» مورد تأمل قرار می گیرد. سپس به این مسئله پرداخته می شود که «چرا برخی فرزندان در سنین جوانی باورها و رفتارهای متفاوتی پیش میگیرند؟» • صرفِ گفتن و توصیه کردن به نماز و حجاب کافی نیست؛ فرزندان باید اهمیت و جایگاه حقیقی این ارزشها را در «عمل و سبک زندگی» والدین خود ببینند. برای مثال، اگر فرزندی ببیند که مادر برای نماز اول وقت برنامههایش را تنظیم میکند یا پدر به پوشش و حجاب احترام میگذارد، ارزش آن را درک میکند. در مقابل، رفتارهایی مانند استفاده ابزاری از دین یا غُر زدن به خاطر معطلی همسر برای حجاب، ارزشها را در ذهن فرزند تخریب میکند. • در تربیت نباید به ظاهر و شکل عبادات (مانند صرفاً خواندن نماز) دل خوش کرد، بلکه باید به مبانی فکری، حقیقت و بهره ی وجودی آن توجه داشت. • والدین باید برای ابزارها و شعائر دینی (مثل چادر، مهر و سجاده، پرچمهای مذهبی و کتابهای دینی) در خانه احترام مادی و معنوی قائل شوند، تا فرزند نیز آنها را محترم بداند. • رسانهها، اینترنت و دوستان تأثیر بسیار عمیقی بر باورهای فرزندان دارند. • با ارتقای «سواد رسانهای» و قدرت تحلیلِ فرزندان، می توان در برابر تبلیغات و تغییرات فرهنگی مقاومت ایجاد کرد. • تربیت تا سن شش سالگی نقشی حیاتی و تعیینکننده در ساختار ذهنی کودک دارد. • فرزندان تمام تعاریف و تمجیدهای والدین (مثلاً در جلسات خواستگاری یا گفتگوهای فامیلی) را ضبط میکنند و ملاکهای ارزشی خود را بر اساس آن چه والدین، بزرگ و مهم جلوه میدهند؛ تنظیم میکنند. • تربیت در سنین نوجوانی و جوانی متوقف نمیشود، هرچند سختتر و فشردهتر است؛ گام اول در این مسیر، تغییر رفتار و گفتار خودِ والدین و هماهنگی فکری بین پدر و مادر است. والدین باید برای تربیت فرزندان خود برنامهریزی داشته باشند و منفعل عمل نکنند؛ زیرا اگر آنها سررشته ی زندگی فرزندانشان را به دست نگیرند، دیگران (رسانهها و فضای جامعه) این کار را خواهند کرد. • در پایان، به حدیثی از امام عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف به نقل از عبدالله بن جعفر حمیری در مقدمه ی نماز اشاره میشود که در آن بر اقرار به دین پیامبر صلی الله علیه و آله و هدایت امیرالمؤمنین علیه السلام تأکید شده است.
جلسه ی سوم - تاریخ: 1392/9/27** دانلود فایل صوتی 28 دقیقه مباحث مطرح شده: • یک اصل کلی وجود دارد و آن این است که برای پروراندن هر موضوعی در محیط خانواده باید ابتدا سوالاتی برای ارزیابی موقعیت موجود از خود بپرسیم و جواب آن را بیابیم. • در گام دوم موارد مثبت در جهت هدف و رشد را تقویت کنیم و در جهت تغییر موارد منفی و مانع، تلاش کنیم. • چند سوالی که در ادامه ی سوالات دوحلسه قبل مطرح شد از این قرار است: • 1) آیا آنچه را که در انتظار رشد هستیم، کاشته ایم • 2) باورهای ما در کجای رفتار ما متجلی است؟ • 3) کدام گروه از آشنایان و اطرافیان ما در نظر ما ارزشمندتر هستند؟ • 4) ما برای همنشینی فرزندانمان با افراد موجه و معتقد به خدا و پیغمبر و اهل بیت چه تلاشی کرده ایم؟ • 5) من و همسرم برای رسیدن به این اهداف و داشتن شان تدیّن چه از خودگذشتگی هایی داشته ایم؟ • 6) آیا ما والدین جزء زنان و مردان برتر زندگی فرزندمان هستیم؟
جلسه ی چهارم - تاریخ: 1392/10/4** دانلود فایل صوتی 44 دقیقه مباحث مطرح شده: • در ادامه ی پرسشهایی که در نوبت قبل آغاز شده بود مطرح شد: • 7) آیا فارغ از افراد برتر زندگی فرزندان بودن یا نبودن، ما به عنوان منابع هدایت و تربیت جایگاه لازم را در نزد متربیان خود داریم؟ • 8) آیا زمان ایستادن ما به نماز، زمان آرامش است یا فشار روانی؟ در موضوع حجاب، آیا زمان پوشیدن لباس مناسب بیرون از منزل، زمان رسیدن به آرامش و عمل به تعهد است یا زمان تحمل سختی و استرس؟ • 9) آیا برای ابزار های بندگی (مثل سجاده و چادر) ارزش قائل هستیم؟ • 10) آیا فرزندان میبینند که ما برای نماز آراسته میشویم، مسواک و عطر میزنیم؟ • 11) آیا مراودات و گفتوگوهای ما با شنیدن صدای اذان یا حضور یک نامحرم تغییر میکند؟ • 12) آیا رفتن به مسجد و نماز جماعت جزو برنامههای زندگی ماست؟ • 13) ما برای افزایش جذابیتهای محیطهای بندگی (مثل اصلاح وضعیت بخش بانوان مساجد) چگونه عمل میکنیم؟ • 14) آیا میشود برای ایجاد جذابیت در «افراد اهل بندگی» هم برنامه داشته باشیم؟ • 15) مفهوم دین در خانه ما چه مفهومی را تداعی میکند؛ دینی که از آن دفاع میکنیم جزئی از دین است یا یک حقیقت کامل از دین؟ آیا به فرزند القا کردهایم که دین اگر چه محدودیتهایی دارد، اما تمامِ دین محدودیت نیست؟ دینداری در خانهی ما به چیست و بیدینی به چیست؟ • 16) خدای امر کننده به نماز و حجاب در خانواده ما چگونه معرفی میشود؟ • 17) آیا فرزندان ما نسبت به آموزههای دینی که یاد گرفتهاند چیزی به نام «غیرت دینی» هم دارند؟ • 18) آیا پدر و مادر مفاهیم ارزشی یکسان و همسویی در تربیت فرزندانشان دارند؟ • 19) فضای درونی خانواده ما تحت سلطه ی کدام مفاهیم است؟ • 20) آیا به شکل کامل به اهمیت همنشین در آسیبشناسی های تربیتی باور داریم؟ ی 21) آیا در نگاه تربیتی به مبانی فکری ارزشها توجه کردهایم یا فقط دنبال نتایج عملی بودهایم؟ • 22) آیا در زمانی که خواستهایم به مبانی فکری رفتارها بپردازیم، به بدترین شکل، فقط آسیبشناسی نکرده ایم؟ • 23) آیا برنامهای برای رفع شبهات و سوالات احتمالی فرزندان در موضوع باورها و ارزشها داریم؟ • 24) لحظه های شادی و غم ما لحظه های خیلی مهمی هست و در یاد می ماند؛ این زمان ها چگونه عمل می کنیم؟ • 25) آیا دعای پدر و مادر خصوصا در زمان های استجابت دعا و سجدههای نیمهشب تأثیری در ایجاد پیوند قلبی و عملی فرزندان با ملزومات بندگی خداوند دارد؟ • 26) آیا ما و فرزندانمان از اثرات کاهل نمازی و کم حیایی آگاهیم یا خیر؟ آیا حدود و جنس وعده های قرآنی و روایی را در این زمینه می دانیم؟ • معرفی کتاب: «عواقب گناهان و راه نجات در روایات».