کارگاه ها و کلاس ها > اعتقادی و اخلاقی > در محضر مکیال المکارم - 30 جلسه ی سوم
          

در محضر مکیال المکارم
با محوریت کتاب «درسنامه ی مکیال»
جلسه ی شصت و یکم - تاریخ: 1404/5/3**

دانلود فایل صوتی
قسمت اول		   48 دقیقه مباحث مطرح شده: • مرحوم صاحب مکیال فرمود: آیا اگر یک فردی چنین ویژگی هایی که بر می شمریم دارا بود، شایسته نیست برای او دعا کنیم؟ آیا عقل حکم نمی کند که برای او و برای آرامش او دعا کنی؟ برایش صدقه دهیم و قربانی کنیم؟ برای گسترش دعا گویان او بیشتر تلاش کنیم؟
• در ذیل مطالب صفحه ۱۳ کتابِ «درسنامه مکیال المکارم»، جلد 2:
• دو نوع رزق داریم؛ یک رزقی است که او ما را طلب می‌کند و یک رزقی که ما آن را طلب می کنیم. خدا روزی ای را که برای همه مُقدّر فرموده، از مسیر حلال است ولی کسانی هستند که روزی حلال مقسوم خود را از مسیر حرام می خورند.
• قرآن کریم می فرماید: از فقر نترسید و بروید ازدواج کنید؛ خداوند روزی تان را ضمانت کرده است.
• مردم برای علم که تقسیم نشده و برای به دست آوردن آن باید تلاش کرد وقت نمی گذارند، ولی برای روزی که برای هر کسی تقسیم شده وقت که هیچ، عُمر می گذارند!
• دو اصل برای افزایش روزی داریم: یکی تلاش و دیگری اعتماد به خدا.
             
دانلود فایل صوتی
قسمت دوم		   50 دقیقه مباحث مطرح شده: • رزق و روزی بندگان به دست امام زمان علیه‌السلام جاری می شود و واسطه ی روزی به خلق امام زمان علیه‌السلام هستند.
• در ادامه ی جلسه، کتاب شریف «بِحَارُ الْأَنْوَارِ الْجَامِعَةُ لِدُرَرِ أَخْبَارِ الْأَئِمَّةِ الْأَطْهَارِ» توسط آقای میعاد ذبیحی معرفی گردید.
• مرحوم علامه ی مجلسی این مجموعه ی حدیثی را با نظارت مستقیم خود و کمک عده ای از شاگردانشان، تألیف کردند. ایشان شاگردان خود را برای جمع آوری احادیث به شهر های مختلف می فرستادند و بعد احادیث را از نظر سند و متن حدیث مورد بررسی قرار می دادند.
• تالیف این اثر ماندگار، به مدت سی سال طول کشید. کتاب شامل ۲۵ عنوان کلی بوده و این عنوان ها هر کدام زیر مجموعه ای از باب ها را تشکیل داده اند. در نشر نخست، هر جلد از این کتاب به یک عنوان اختصاص پیدا کرده و بحار الانوار در ابتدا ۲۵ جلدی بوده است. در چاپ های بعدی بحار الانوار در صد و ده جلد چاپ شده است. کتاب «مهدی موعود علیه السلام» ترجمه جلد سیزدهم از مجموعه ۲۵ جلدی اولیه ی بحار الانوار است که آقای دوانی آن را ترجمه کرده اند.
• علامه مجلسی از علمای قرن یازدهم محسوب می شوند و متولد اصفهان هستند و خاندان ایشان همگی عالم بوده اند. «مرأۀ العقول» که شرح کتاب کافی است از آثار دیگر علامه مجلسی است؛ همچنین کتاب های: «حق الیقین» که یک کتاب اعتقادی است؛ «عین الحیوۀ»؛ و «حلیۀ المتقین».
• عناوین بیست و پنج گانه ی کتاب شریف بحار:
• 1) کتاب عقل و جهل، که اولین جلد است که خود ۴۰ باب دارد.
• 2) کتاب التوحید والصفات و الاسماء الحسنی، که ۳۱ باب دارد.
• 3) کتاب العدل والمشیۀ و القضاء و القدر، در ۵۹  باب.
• 4) کتاب الاحتجاجات و المناظرات، در ۸۳ باب.
• 5) کتاب فی احوال الانبیاء و قصصهم، در ۸۲ باب.
• 6) کتاب فی احوال النبی الاکرم صلی الله علیه و آله و سلم و الاحوال الجمله من آبائه، در ۷۲ باب.
• 7) کتاب فی مشترکات الاحوال الائمة علیهم السلام، در ۱۵۰ باب.
• 8) کتاب فی الفتن بعد النبی صلی الله علیه و آله و سلم، در ۶۲ باب.
• 9) کتاب فی احوال امیرالمؤمنین علیه السلام من ولادۀ الی الشهاده، در ۱۲۸ باب.
• 10) کتاب فی احوال سیدۀ النساء العالمین سلام الله علیها و الامامین الهمامین الحسن و الحسین علیهما ‌السلام، در ۵۰ باب.
• 11) کتاب فی احوال الائمة الاربعه بعد الحسین علیهم السلام، در ۴۶ باب.
• 12) کتاب فی احوال الائمة الاربعۀ قبل الحجة المنتظر علیهم السلام، در ۳۹ باب.
• 13) کتاب فی احوال الحجة المنتظر عجل الله تعالی فرجه الشریف، در ۳۶ باب.
• 14) کتاب فی السماء و العالم، در ۲۱۰ باب.
• 15) کتاب فی الایمان والکفر، در ۱۰۸ باب.
• 16) کتاب الزی فی التجمل و الآداب والسنن، در ۱۳۱ باب.
• 17) کتاب الروضه، در ۷۳ باب.
• 18) کتاب فی الطهارۀ و الصلوۀ، در ۱۶۱ باب.
• 19) کتاب فی فضائل القرآن و الذکر، در ۱۳۱ باب.
• 20) کتاب فی الزکوۀ والصدقۀ و الخمس و الصوم، در ۱۲۲ باب.
• 21) کتاب فی الحجّ والعمره، در ۸۴ باب.
• 22) کتاب فی المزار، در ۱۰۴ باب.
• 23) کتاب فی العقول و الایقاعات ، در۱۳۰ باب.
• 24) کتاب فی الاحکام الشرعیه، در ۴۸ باب.
• 25) کتاب فی الاجازات.

 

 

جلسه ی شصت و سوم - تاریخ: 1404/5/31**

دانلود فایل صوتی
قسمت اول		   48 دقیقه مباحث مطرح شده: • بحث درباره ی ویژگی‌های امامتی امام زمان علیه السلام ادامه یافت و تأکید شد که مقام امامت چیزی نیست که انسان با عبادت و تلاش تدریجی به آن برسد؛ بلکه جایگاهی است که از سوی خداوند تعیین می‌شود. برای توضیح این تفاوت، مقام امامت به یک «نردبان» جداگانه تشبیه شد که با نردبان رشد و بندگی انسان‌های عادی متصل نیست؛ انسان هر قدر در بندگی پیش برود، به مقام امامت نمی‌رسد و باید به این نکته توجه داشت که نباید رفتار معصومان علیهم السلام را با رفتار خود قیاس نمود. جمله «کار پاکان را قیاس از خود مگیر» از همین‌جا معنا پیدا می‌کند؛ کسی که هنوز در ابتدای مسیر بندگی است، نمی‌تواند تصمیم‌های امامی را که در مرتبه‌ای کاملاً متفاوت قرار دارد، با معیارهای محدود خودش تحلیل کند. درباره ی اختیار معصومان علیهم السلام نیز توضیح داده شد که تفاوت خلقت و جایگاه آنان به معنای مجبور بودنشان نیست. آنان با اختیار خود عمل می‌کنند، اما مرتبه، مسؤولیت و آزمونشان با انسان‌های عادی متفاوت است. در حدیث شریف کساء، هدف خداوند از خلقت دنیا چنین ذکر شده: «وَعِزَّتى وَجَلالى اِنّى ما خَلَقْتُ سَماَّءً مَبْنِیَّهً وَلا اَرْضاً مَدْحِیَّهً وَلا قَمَراً مُنیراً وَلا شَمْساً مُضَّیئَهً وَلا فَلَکاً یَدُورُ وَلا بَحْراً یَجْرى وَلا فُلْکاً یَسْرى اِلاّ لاِجْلِکُمْ وَ مَحَبَّتِکُمْ»؛ آفرینش این عالم به محبت این پنج تن، حضرت خاتم الانبیا صلی الله علیه و آله و سلم، امیرالمؤمنین علیه السلام، بی بی فاطمه سلام الله علیها، وجود نازنین امام حسن مجتبی علیه السلام و حضرت سیّدالشهداء علیه السلام گره خورده است.
• مضمون دعای «اللَّهُمَّ عَرِّفْنِی نَفْسَکَ فَإِنَّکَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِی نَفْسَکَ لَمْ أَعْرِفْ رَسُولَکَ‏، اللَّهُمَّ عَرِّفْنِی رَسُولَکَ فَإِنَّکَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِی رَسُولَکَ لَمْ أَعْرِفْ حُجَّتَکَ‏، اللَّهُمَّ عَرِّفْنِی حُجَّتَکَ فَإِنَّکَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِی حُجَّتَکَ ضَلَلْتُ عَنْ دِینِی» مورد توجه قرار گرفت و تأکید شد که معرفت امام، تنها دانستن نام و تاریخ زندگی آن بزرگوار نیست؛ بلکه انسان باید بداند امام چه جایگاهی در عالم دارد و خودش در برابر حجت خدا چه موقعیتی دارد. هرچه این معرفت عمیق‌تر شود، نگاه انسان به عبادت، تواضع و رابطه‌اش با امام تغییر خواهد کرد.
             
دانلود فایل صوتی
قسمت دوم		   50 دقیقه مباحث مطرح شده: • خوانش صفحه ی 30، از جلد دوم کتاب «درس نامه مکیال المکارم».:ایمان به خدا.
و بر ارزش ایمان به خدا و جایگاه ویژه ی دعا برای امام زمان علیه السلام تأکید شد. بر اساس مطالب مطرح‌شده، دعا برای حضرت حجت بن الحسن علیه السلام تنها دعایی برای آن وجود مقدس نیست، بلکه می‌تواند سبب گشایش‌های فراوانی در زندگی خود انسان نیز بشود.
• از نگاه آخرتی نیز انسان باید به این نکته توجه داشته باشد که در قیامت نیازمند شفاعت است؛ بنابراین دعا برای مؤمنان می‌تواند در آن روز سبب نجات و دستگیری انسان شود. در روایت نیز آمده است که مؤمنی را برای عذاب می‌برند، اما مؤمنانی که او برایشان دعا می‌کرده، از خداوند می‌خواهند او را ببخشد و خداوند شفاعت آنان را می‌پذیرد.
• در ادامه، بر اهمیت دعا و استغفار برای نزدیکان و کسانی که دچار گناه و کوتاهی هستند تأکید شد. گاهی انسان نمی‌تواند با گفت‌وگو دیگری را تغییر دهد، اما دعا و استغفار می‌تواند در زندگی او اثر بگذارد و حتی زمینه ی تغییر سرنوشت و عاقبت او را فراهم کند.
• سپس بحث به محبت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف رسید. تأکید شد که محبت حضرت باید به اندازه ی ارزش واقعی آن در دل انسان جای بگیرد؛ زیرا اگر انسان قدر این گوهر را نداند، ممکن است با یک شبهه، منفعت دنیوی یا رفتار نامناسب دیگران، از آن فاصله بگیرد. روایتی از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نیز بیان شد که عبادت فراوان بدون محبت اهل‌بیت علیهم السلام انسان را به مقصد نمی‌رساند. بر همین اساس، بی‌احترامی به اهل‌بیت علیهم السلام نباید برای مؤمن امری عادی تلقی شود و محبت و موضع‌گیری انسان در برابر حق و باطل باید بر اساس رضایت خدا و دین باشد.
• امام صادق علیه السلام فرمودند: از محکم‌ترین پایه‌های ایمان، محبت و دشمنی در راه خداست و هرچه ایمان انسان کامل‌تر باشد، باید محبت او نسبت به مؤمنان و بویژه امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف به عنوان پیشوا و سرور مؤمنان بیشتر باشد.
ن محبت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف باید در انتخاب‌های واقعی زندگی دیده شود؛ به‌گونه‌ای که منفعت مالی، شراکت یا روابط اجتماعی باعث نشود انسان از کسی که با حضرت دشمن است، حمایت کند. این محبت باید در تربیت فرزندان نیز جدی باشد؛ به‌گونه‌ای که فرزند بداند ماندن در مسیر امام زمان، بر رابطه‌های خانوادگی و منافع دنیوی مقدم است و هرکس در این مسیر ثابت‌قدم‌تر باشد، شایسته محبت و احترام بیشتری است.
• در بخش پایانی، آیه ی «النَّبِیُّ أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ» (احزاب، ۶) مورد توجه قرار گرفت و توضیح داده شد که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و پس از ایشان اهل‌بیت علیهم السلام بر مؤمنان نسبت به خودشان اولویت دارند. نتیجه عملی این ولایت آن است که انسان خواسته و رضایت حجت خدا را بر میل شخصی خود مقدم بداند. بر همین اساس، انسان باید در زندگی خود جست‌وجو کند که امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف از او چه می‌خواهد و کجا میل شخصی خود را بر رضایت حضرت ترجیح داده است. خواندن، شنیدن، شرکت در مجالس علمی و شناخت معارف اهل‌بیت علیهم السلام برای همین است که انسان بهتر بفهمد چگونه باید زندگی خود را با خواست امام هماهنگ کند. در نهایت، تأکید شد که به جای پرداختن به حساب دیگران، هرکس باید ابتدا حساب زندگی خودش را بررسی کند و ببیند کدام رفتار، انتخاب یا تعلق دنیوی موجب نارضایتی امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف شده است. اصلاح همین موارد و قرار دادن زندگی در مسیر رضایت حضرت، نتیجه‌ای است که از این بحث انتظار می‌رود.

 

 

جلسه ی هشتاد و یکم - تاریخ: 1404/12/1

دانلود فایل صوتی   113 دقیقه مباحث مطرح شده: